Kiedy m\u00f3wimy o ochronie w kontek\u015bcie startupu, od razu na my\u015bl przychodzi nam jedno ? ochrona w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Warto jednak spojrze\u0107 na zabezpieczenie innowator\u00f3w tak\u017ce z innej, bardziej przyziemniej perspektywy. Ma\u0142o kto pami\u0119ta o tym, \u017ce naukowcy i ludzie pracuj\u0105cy nad prze\u0142omowymi technologiami cz\u0119sto wykorzystuj\u0105 na co dzie\u0144 substancje, kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niebezpieczne dla ich zdrowia. Nale\u017c\u0105 do nich mi\u0119dzy innymi nanocz\u0105stki oraz inne materia\u0142y wykorzystywane w laboratoriach, w kt\u00f3rych w\u0142a\u015bciwa ochrona operatora i produktu jest niezb\u0119dna.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich startup\u00f3w koncentruje si\u0119 dzi\u015b na projektach cyfrowych. Stawiaj\u0105 na bezpiecze\u0144stwo w sieci, wirtualn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, ale tak\u017ce komputerowy czy techniczny design. W kr\u0119gach inwestor\u00f3w m\u00f3wi si\u0119 jednak, \u017ce Polska jest te\u017c u\u015bpionym wulkanem nanoin\u017cynierii. Ma\u0142o, co prawda, czyta si\u0119 o wynalazkach z tej dziedziny na pierwszych stronach gazet, to nie oznacza jednak, \u017ce nie s\u0105 one spektakularne. Po prostu na efekty bada\u0144 trzeba czeka\u0107 cz\u0119sto od 5 do nawet 7 lat.<\/p>\n
Dotacje na nanotechnologie<\/strong><\/p>\n Ogromny potencja\u0142 w nanotechnologii widzi sama Unia Europejska, kt\u00f3ra ch\u0119tnie dotuje tego typu projekty, wspieraj\u0105c proces ich komercjalizacji. G\u0142\u00f3wnie odbywa si\u0119 to poprzez Program Ramowy Unii Europejskiej Horyzont 2020, kt\u00f3ry jest najwi\u0119kszym w historii Unii programem w zakresie bada\u0144 naukowych i innowacji. Z ca\u0142ego bud\u017cetu Horyzontu, wynosz\u0105cego 77 028,3 mln euro, 3,8 mld przeznaczone zosta\u0142o na tzw. obszar NMBP, obejmuj\u0105cy nanotechnologi\u0119, materia\u0142y, biotechnologi\u0119, produkcj\u0119. Specjali\u015bci przewiduj\u0105 wzrost rynku nano o 17% rocznie do 2024 roku*. Projektami, kt\u00f3re ju\u017c czerpi\u0105 korzy\u015bci z dotacji, s\u0105 m.in. Optogenerapy<\/a> (dotacja dla Politechniki \u0141\u00f3dzkiej w wysoko\u015bci 255 000 euro) czy MMAMA<\/a> wsp\u00f3\u0142realizowany przez polsk\u0105 firm\u0119 QWED sp. z o.o. (dotacja w wysoko\u015bci 387 750 euro).<\/p>\n Przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzieje si\u0119 dzi\u015b <\/strong><\/p>\n Tak du\u017cemu zainteresowaniu t\u0105 nauk\u0105 nie ma si\u0119 co dziwi\u0107 ? nanomateria\u0142y wp\u0142ywaj\u0105 dzi\u015b na wiele dziedzin \u017cycia i technologii. Wynalazcy i innowatorzy korzystaj\u0105 z nich, aby stworzy\u0107 i zaproponowa\u0107 rynkowi zupe\u0142nie nowe rozwi\u0105zania. Szacuje si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki nanocz\u0105stkom ju\u017c w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie mo\u017cliwa ta\u0144sza produkcja energii solarnej i czystej wody pitnej. Zmieni si\u0119 tak\u017ce terapia onkologiczna, w kt\u00f3rej interwencja chirurgiczna b\u0119dzie rzadko\u015bci\u0105, r\u00f3wnie\u017c terapia wielu innych chor\u00f3b b\u0119dzie ta\u0144sza, efektywniejsza i wysoce spersonalizowana. Ostanie doniesienia (opublikowane w Nature Technology) s\u0105 tego dowodem. Naukowcy z Trinity College oraz University of Bristol odkryli, \u017ce dzia\u0142ania nanocz\u0105stek metalu mog\u0105 mie\u0107 istotny wp\u0142yw na rozw\u00f3j \u015brodk\u00f3w medycznych przeznaczonych do leczenia takich chor\u00f3b, jak Parkinson czy Alzheimer. Ulepszenia pojawi\u0105 si\u0119 tak\u017ce w og\u00f3lnie poj\u0119tym transporcie, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci si\u0119 w stron\u0119 ekologii dzi\u0119ki nowym ogniwom paliwowym, bateriom, superkondensatorom i lekkim materia\u0142om. Nanotechnologia mo\u017ce przynie\u015b\u0107 tak\u017ce tanie i lepsze \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a. Ale, jak zawsze ? sp\u00f3jrzmy na drug\u0105 stron\u0119 medalu. Czy praca z nanocz\u0105stkami jest w pe\u0142ni bezpieczna?<\/p>\n Ryzykowne nano?<\/strong><\/p>\n Przy ca\u0142ym spektrum fascynuj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci, jakie nios\u0105 ze sob\u0105 nanocz\u0105stki, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o niezbadanym wci\u0105\u017c do ko\u0144ca ich wp\u0142ywie na zdrowie ludzi. Pozytywne w\u0142a\u015bciwo\u015bci nanotechnologii id\u0105 w parze z potencjalnymi zagro\u017ceniami dla cz\u0142owieka i \u015brodowiska, w tym \u015brodowiska pracy. Czy warto rozwa\u017ca\u0107 kwesti\u0119 wci\u0105\u017c nieudowodnionej szkodliwo\u015bci? Tak, tym bardziej \u017ce problem ten dotyczy wci\u0105\u017c rosn\u0105cej liczby os\u00f3b. Wed\u0142ug danych GUS w 2016 r. dzia\u0142alno\u015b\u0107 nanotechnologiczn\u0105 prowadzi\u0142o 107 przedsi\u0119biorstw, w kt\u00f3rych pracowa\u0142y 1433 osoby, a dzia\u0142alno\u015b\u0107 badawczo-rozwojow\u0105 w tym zakresie prowadzi\u0142y a\u017c 172 podmioty (3017 zatrudnionych os\u00f3b). To nie wszystko. Musimy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce liczba pracuj\u0105cych nara\u017conych na nanocz\u0105stki jest o wiele wi\u0119ksza ani\u017celi tylko zatrudnionych przy produkcji nanomateria\u0142\u00f3w. Wielu z nas zapomina, \u017ce mog\u0105 one by\u0107 uwalniane jako produkt uboczny w wielu procesach przemys\u0142owych, takich jak obr\u00f3bka termiczna oraz obr\u00f3bka mechaniczna.<\/p>\n O szkodliwo\u015bci dzia\u0142ania nanocz\u0105stek wci\u0105\u017c wiemy niewiele. Dost\u0119pne wyniki bada\u0144 laboratoryjnych wskazuj\u0105, \u017ce ze wzgl\u0119du na swoje zdolno\u015bci penetracyjne niekt\u00f3re nanomateria\u0142y mog\u0105 niszczy\u0107 kom\u00f3rki organizmu poprzez uszkadzanie b\u0142ony kom\u00f3rkowej, inne mog\u0105 kumulowa\u0107 si\u0119 w organach wewn\u0119trznych i zmienia\u0107 procesy wewn\u0119trzne. Nast\u0119pstwa tych w\u0142a\u015bciwo\u015bci mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, dzi\u015b jeszcze trudno je zdefiniowa\u0107. Tym bardziej wi\u0119c ka\u017cdy naukowiec czy m\u0142ody innowator musi zachowa\u0107 wyj\u0105tkow\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 podczas pracy z nanocz\u0105stkami.<\/p>\n Zamkn\u0105\u0107 niebezpiecze\u0144stwo w pude\u0142ku<\/strong><\/p>\n Jak obchodzi\u0107 si\u0119 z nanocz\u0105stkami, aby zminimalizowa\u0107 ich oddzia\u0142ywanie na cz\u0142owieka? Wyj\u015bciem jest skuteczne odseparowanie ich ? cho\u0107by przy pomocy zamkni\u0119tych system\u00f3w, obud\u00f3w i os\u0142on urz\u0105dze\u0144 emituj\u0105cych nanocz\u0105stki substancji niebezpiecznych.<\/p>\n – Jednym ze sposob\u00f3w odizolowania nanocz\u0105stek od cz\u0142owieka s\u0105 specjalistyczne komory r\u0119kawicowe, przeznaczone do proces\u00f3w prowadzonych w trybie ochrony operatora. Sprawdzaj\u0105 si\u0119 nie tylko podczas pracy z nanomateria\u0142ami, ale we wszystkich laboratoriach badawczo-rozwojowych, farmaceutycznych i biochemicznych, a tak\u017ce przy pracy z mikroorganizmami, substancjami patogennymi, materia\u0142em radiochemicznym oraz chemicznym kancerogennym<\/em> ? t\u0142umaczy Pawe\u0142 Boraty\u0144ski, dyrektor ds. technologii marki Hoger, produkuj\u0105cej komory r\u0119kawicowe.<\/p>\n Sekretem kom\u00f3r r\u0119kawicowych s\u0105 wysoko wydajne filtry HEPA i pu\u0142apki w\u0119glowe oraz automatyka PLC, kt\u00f3ra pozwala kontrolowa\u0107 podci\u015bnienie panuj\u0105ce wewn\u0105trz komory i dynamicznie dostosowywa\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 wentylatora do nieustannie zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w podczas pracy. Warto pami\u0119ta\u0107 o tym, ze takiego poziomu bezpiecze\u0144stwa w pracy z nanomateria\u0142ami nie zagwarantuj\u0105 ani maseczki ochronne, ani komory laminarne, ani dygestoria.<\/p>\n Jak jest naprawd\u0119 z tym bezpiecze\u0144stwem? <\/strong><\/p>\n Czy naukowcy i innowatorzy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z konieczno\u015bci takiej ochrony? Tego nie wiemy. Liczymy jednak na to, \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 os\u00f3b pracuj\u0105cych z nanocz\u0105stkami podnosz\u0105 m.in. takie kampanie jak ta aktualnie prowadzona przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 i Centralny Instytut Ochrony Pracy PIB, czyli ?Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Substancje niebezpieczne pod kontrol\u0105?. W\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do niej tak\u017ce polskie firmy, w tym marka Hoger, kt\u00f3ra wprowadzi\u0142a na rynek autorskie komory r\u0119kawicowe, m.in. chroni\u0105ce przed niebezpiecznymi substancjami operator\u00f3w w r\u00f3\u017cnych ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u.<\/p>\n Bior\u0105c pod uwag\u0119 coraz wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 zjawiska, trzeba do\u0142o\u017cy\u0107 wszelkich stara\u0144, aby dzia\u0142ania pracodawc\u00f3w oraz legislacja ? zar\u00f3wno krajowa, jak i unijna ? poprawia\u0142y bezpiecze\u0144stwo w procesie wykorzystania nanomateria\u0142\u00f3w, chroni\u0105c osoby pracuj\u0105ce w ich otoczeniu. Tylko wtedy nanotechnologiczny ekosystem b\u0119dzie w stanie sta\u0107 si\u0119 ko\u0142em zamachowym polskiej gospodarki.<\/p>\n * Jaros\u0142aw Piekarski, koordynator obszaru NMP, cz\u0142onek delegacji PL do Komitetu Programowego H2020 NMBP, prezentacja podczas InterNanoPoland 2018 Katowice<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy m\u00f3wimy o ochronie w kontek\u015bcie startupu, od razu na my\u015bl przychodzi nam jedno ? ochrona w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Warto jednak spojrze\u0107 na zabezpieczenie innowator\u00f3w tak\u017ce z innej, bardziej przyziemniej perspektywy. Ma\u0142o kto pami\u0119ta o tym, \u017ce naukowcy i ludzie pracuj\u0105cy nad prze\u0142omowymi technologiami cz\u0119sto wykorzystuj\u0105 na co dzie\u0144 substancje, kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niebezpieczne dla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":736,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-722","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii-pl","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=722"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/722\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3507,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/722\/revisions\/3507"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hogerbox.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}